Sốt sau khi tiêm vaccine

Những ngày đưa trẻ đi tiêm phòng thường rất căng thẳng đối với các bậc cha mẹ. Bé quấy khóc, cha mẹ thì lo lắng, bồn chồn và dành cả phần còn lại trong ngày để quan sát xem liệu có dấu hiệu bất thường nào xuất hiện hay không. Khi thấy bé sốt vào buổi tối hôm đó, cha mẹ rất dễ rơi vào trạng thái hoang mang, lo sợ thái quá.

Dưới đây là những điều cha mẹ cần biết ngay từ đầu để giảm bớt nỗi lo lắng sau này: trong hầu hết các trường hợp, việc trẻ bị sốt sau khi tiêm phòng không phải là vấn đề đáng ngại. Điều đó cho thấy vaccine đang phát huy tác dụng và hệ miễn dịch của bé đang xây dựng cơ chế bảo vệ cơ thể.

🌹Vaccine hoạt động như thế nào?

  🌸Vaccine giúp hệ miễn dịch của bé học cách nhận biết và chống lại các mầm bệnh nguy hiểm trước khi chúng kịp gây ra bệnh nghiêm trọng. Vaccine thực hiện điều này bằng cách đưa vào cơ thể một lượng nhỏ virus hoặc vi khuẩn đã bị làm yếu, bất hoạt, hoặc chỉ chứa một phần của chúng (hoặc một loại protein từ chúng), tạo cơ hội an toàn để hệ miễn dịch “tập dượt”. Nhờ đó, cơ thể bé sẽ sản sinh các kháng thể bảo vệ và hình thành trí nhớ miễn dịch, giúp bé sẵn sàng ứng phó nếu sau này có tiếp xúc với mầm bệnh thực sự.

  🌸Vì hệ miễn dịch của bé đang trong quá trình học hỏi và thích nghi, nên việc bé có thể hơi quấy khóc, buồn ngủ hoặc sốt nhẹ trong một hoặc hai ngày sau khi tiêm phòng là điều hoàn toàn bình thường. Dù rất xót xa khi thấy con yêu cảm thấy khó chịu, nhưng những phản ứng thoáng qua này lại là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang thực hiện tốt chức năng của mình: xây dựng khả năng bảo vệ lâu dài trước những căn bệnh từng gây nguy hiểm và cướp đi sinh mạng của biết bao trẻ nhỏ.

🌹Tại sao trẻ lại bị sốt sau khi tiêm vaccine?

Trái với quan niệm phổ biến, sốt không phải là tác dụng phụ của vaccine. Ngược lại, đó là một phần của chính phản ứng miễn dịch. Khi hệ miễn dịch của trẻ nhận diện được kháng nguyên trong vaccine, nó sẽ giải phóng các chất truyền tin hóa học gọi là cytokine; các chất này, bên cạnh những chức năng khác, còn có tác dụng làm tăng thân nhiệt. Mức nhiệt độ cao này thực chất là một cơ chế phòng vệ chủ động, giúp hệ miễn dịch của trẻ hoạt động hiệu quả hơn và tạo ra môi trường kém thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh.

🌹Trẻ thường bị sốt bao lâu sau khi tiêm vaccine?

  🍃Thời điểm xuất hiện cơn sốt phụ thuộc nhiều vào loại vaccine đã tiêm. Hầu hết các trường hợp sốt sau khi tiêm vaccine bất hoạt (như DTaP, PCV và Hib) đều xuất hiện trong vòng 24 giờ đầu và tự hết sau 1-2 ngày.

  🍃Các loại vaccine sống giảm độc lực như MMR (sởi, quai bị và rubella) lại khác biệt; do các loại vaccine này nhân lên chậm trong cơ thể nên tình trạng sốt thường xuất hiện sau khi tiêm từ 7-10 ngày, đôi khi kèm theo phát ban nhẹ. Nguyên nhân là do thành phần sởi trong vắc-xin cần thời gian để nhân lên chậm, dẫn đến phản ứng miễn dịch diễn ra muộn hơn so với các loại vaccine khác.

🌹Các tác dụng phụ của việc tiêm chủng là gì?

  💛Sốt nhẹ (dưới 38,3°C / 101°F)

  💛Quấy khóc hoặc cáu gắt

  💛Buồn ngủ hoặc giảm mức độ hoạt động

  💛Ăn kém hoặc chán ăn

  💛Đỏ, sưng hoặc đau tại vị trí tiêm

 Hãy lưu ý rằng đây là các dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch của trẻ đang hoạt động và các triệu chứng này thường tự hết trong vòng 1 đến 3 ngày.

🌹Làm thế nào để xử trí khi trẻ bị sốt sau tiêm phòng?

  📌Đối với hầu hết trẻ em, chỉ cần các biện pháp giúp bé cảm thấy dễ chịu là đủ. Hãy đảm bảo béđược cung cấp đủ nước, mặc quần áo thoáng mát, thoải mái và giữ nhiệt độ phòng dễ chịu. Cho bé bú hoặc ăn thêm nếu cần và để bé nghỉ ngơi.

  📌Nếu bé cảm thấy khó chịu, cha mẹ có thể dùng thuốc acetaminophen hoặc ibuprofen. Một lưu ý quan trọng: không nên cho trẻ dưới 6 tháng tuổi dùng ibuprofen trừ khi có chỉ định cụ thể từ chuyên gia y tế.

🌹Những dấu hiệu cảnh báo nào cần lưu ý sau khi trẻ tiêm vaccine?

Mặc dù hiếm gặp, nhưng nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, bạn cần tham khảo ý kiến​​bác sĩ ngay lập tức.

  🚨Tiếng khóc thét hoặc tiếng khóc bất thường kéo dài hơn 3 giờ.

  🚨Sốt trên 104°F (40°C).

  🚨Khó thở, sưng mặt hoặc sưng họng. Đây có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng và cần được cấp cứu ngay lập tức.

  🚨Cơ thể mềm nhũn, khó đánh thức hoặc không phản ứng.

  🚨Phát ban lan rộng ra ngoài phạm vi vị trí tiêm.

🌹Khi nào cần gọi cho bác sĩ nhi khoa

  🚑Bé dưới 3 tháng tuổi: sốt ≥100,4°F (38°C), ngay cả khi bé không có dấu hiệu hay triệu chứng bệnh nào khác. Ở độ tuổi này, hệ miễn dịch của trẻ còn non nớt và tình trạng sốt có thể diễn tiến nhanh chóng.

  🚑Bé ở mọi độ tuổi: sốt ≥104°F (40°C).

🌅Các bậc phụ huynh không nên quá chú trọng vào con số hiển thị trên nhiệt kế mà hãy quan sát vẻ ngoài và hành vi của trẻ. Nếu bé vẫn uống được nước, giao tiếp bằng mắt và có thể được dỗ dành khi quấy khóc, thì con số đo nhiệt độ không còn quá quan trọng nữa. Tuy nhiên, nếu cha mẹ cảm thấy không chắc chắn, đừng ngần ngại liên hệ với bác sĩ nhi khoa của mình.