🌻Một bé sơ sinh được gọi là vàng da khi màu sắc da và lòng trắng của mắt có màu vàng. Hiện tượng này xảy ra do sự phân hủy các hồng cầu của bào thai sau khi bé sinh ra đời. Hơn nữa, lá gan chưa trưởng thành của bé sơ sinh sẽ gặp khó khăn trong việc xử lý lượng bilirubin dư thừa này sẽ làm tình trạng vàng da nặng hơn và/hoặc kéo dài hơn.
🌻Màu vàng da của bệnh vàng da bắt đầu từ đầu và lan xuống bụng, đùi, cẳng tay/cẳng chân và bàn tay/ bàn chân khi nồng độ vàng da tăng lên. Nếu nồng độ bilirubin tiếp tục tăng có thể khiến cho bé buồn ngủ và bú kém, từ đó làm tình trạng vàng da trở nên trầm trọng hơn. Nếu có lo ngại về sức khỏe của bé, nồng độ bilirubin sẽ được kiểm tra bằng xét nghiệm máu hoặc đo bilirubin qua da, vì kết quả quan sát bằng mắt thường có thể thay đổi tùy theo ánh sáng và tông màu da. Quá nhiều bilirubin vượt quá một ngưỡng nhất định sẽ hoạt động như một chất độc có thể gây tổn thương não vĩnh viễn. Trong một số ít trường hợp, nồng độ bilirubin cao có thể dẫn đến bệnh não bilirubin cấp tính hoặc vàng da nhân não.
🌻 Phân loại vàng da:
🍁 Vàng da sơ sinh bình thường, còn được gọi là vàng da sinh lý (hoạt động bình thường), tăng bilirubin sinh lý hoặc vàng da. Đây là một hiện tượng bình thường ở tất cả trẻ sơ sinh, bất kể bé được cho bú bằng cách nào.
🌼Nồng độ bilirubin của bé sơ sinh tăng sau khi sinh và sau đó giảm trở lại trong hai tuần đầu đời là điều bình thường. Trong năm ngày đầu tiên, nồng độ bilirubin ở bé bú sữa công thức tương đương với bé bú mẹ đầy đủ.
🌼Ở hầu hết bé sơ sinh, vàng da chỉ là tạm thời, tự khỏi và không cần điều trị. Nồng độ bilirubin ở bé đủ tháng, khỏe mạnh thường đạt đỉnh điểm vào khoảng ngày thứ ba đến ngày thứ năm sau sinh, dưới 12mg/dl (204 µmol/L), và hiếm khi vượt quá 15mg/dl (255 µmol/L).
🍁Vàng da do sữa mẹ hay còn gọi là vàng da khởi phát muộn, vàng da sinh lý kéo dài.
🌼Ở một số bé bú mẹ hoàn toàn, vàng da có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí cần đến 2 hoặc 3 tháng để nồng độ bilirubin trong máu trở về bình thường. Mặc dù da thường có màu vàng, bé vẫn khỏe mạnh, tăng cân và không có những bất thường tiềm ẩn. Thời gian của vàng da do sữa mẹ thường xuất hiện sau ngày thứ năm sau sinh ở bé bú mẹ khỏe mạnh, phát triển tốt. Tuy nhiên, bé có biểu hiện vàng da trong giai đoạn này cần được bác sĩ kiểm tra để loại trừ các bệnh lý khác trước khi chẩn đoán là vàng da do sữa mẹ. Bác sĩ cũng sẽ tư vấn xem có cần điều trị hay không nếu nồng độ bilirubin tăng lên đến một ngưỡng nhất định.
🍁 Vàng da do đói hoặc vàng da do bú sữa mẹ, còn được gọi là vàng da do lượng sữa mẹ nạp vào không đủ, hoặc vàng da do không đủ sữa mẹ, có thể xảy ra khi trẻ gặp khó khăn khi cho con bú hoặc mẹ chậm tiết sữa.
🌼Tình trạng này có thể xảy ra trong vài ngày đầu đời hoặc có thể xảy ra muộn hơn trong giai đoạn sơ sinh. Nguyên nhân là do bé không nhận đủ sữa, tương đương với vàng da do đói ở người lớn. Bất kỳ vấn đề nào khi cho con bú, hoặc sự chậm trễ trong việc cung cấp sữa mẹ đều có thể làm tăng sự tái hấp thu bilirubin ở ruột và dẫn đến vàng da sau đó. Bé sơ sinh có thể bị kết hợp vàng da do bú sữa mẹ và vàng da do đói cùng một lúc. Việc liên hệ với chuyên gia tư vấn về sữa mẹ ( IBCLC ) hoặc bác sĩ nhi khoa nếu có bất kỳ vấn đề nào với việc cho con bú hoặc nguồn sữa sẽ giúp bé tránh nguy cơ mắc bệnh vàng da do đói.
🍁 Vàng da bất thường hoặc bệnh lý
🌼Một số tình trạng bệnh lý có thể gây vàng da bất thường, bất kể bé được bú bằng loại sữa gì. Loại vàng da này thường xuất hiện trong vòng 24 giờ đầu sau sinh. Nó cũng có thể kết hợp với vàng da do sữa mẹ và/hoặc vàng da do đói, vì vậy, việc cần được bác sĩ nhi khoa thăm khám để đưa ra kết luận cuối cùng là quan trọng để điều trị chính xác và kịp thời cho bé.
🌼Một số trẻ sơ sinh có nguy cơ mắc bệnh vàng da cao hơn những trẻ khác, bao gồm: bé sinh non, bé có nhiễm trùng, bé bú kém, bé mắc các bệnh lý hoặc rối loạn chuyển hóa..
🌻Tóm lại:
🍁 Vàng da là quá trình thường gặp ở đa số các bé sơ sinh. Tuy nhiên, vì có những nguyên nhân gây ra vàng da là sinh lý ( tiến triển bình thường của chu trình phát triển ), hoặc bệnh lý, nên bé sơ sinh có biểu hiện vàng da cần được bác sĩ theo dõi để có hướng xử lý kịp thời trong trường hợp vàng da nặng hoặc vàng da do các bệnh lý.
🍁 Dù cho nguyên nhân vàng da là gì, hầu như các trường hợp đều nên được khuyến khích cho bé bú sữa mẹ. Nếu mẹ và bé có khó khăn trong quá trình cho bú thì hãy tìm đến sự trợ giúp của các chuyên gia sữa mẹ nhé.
sữa mẹ- hành trình tình yêu! 