HỘI CHỨNG RUNG LẮC TRẺ SƠ SINH

🌸Khóc là hành vi thường gặp ở trẻ sơ sinh, hay thậm chí cũng thỉnh thoảng xảy ra ở trẻ lứa tuổi chập chứng tập đi. Đôi khi, em bé sẽ khóc không ngừng, gây ra sự căng thẳng cho cha mẹ và người chăm sóc bé ( bà, cô, dì, người giữ trẻ… ). Một số người lớn sẽ lựa chọn cách rung lắc với hi vọng làm cho bé ngừng khóc, vì vô tình hay vì bực bội, thất vọng với tiếng khóc của bé. Tuy nhiên, có thể họ không nghĩ rằng điều này sẽ gây nguy hiểm cho bé nhiều hơn là mang lại lợi ích. Hơn nữa, hành động này còn bị xem là ngược đãi trẻ em và đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây tử vong do lạm dụng trẻ em ở trẻ em dưới 5 tuổi tại Hoa Kỳ. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu nhé.

🌳Não của trẻ em mềm và dây chằng của trẻ nhỏ cũng yếu. Các cơ cổ của bé chưa phát triển đầy đủ. Ngoài ra, đầu của bé to và nặng so với các bộ phận khác của cơ thể. Việc rung lắc dữ dội sẽ làm rách các mạch máu, dây thần kinh và mô, cũng như làm cho não của bé rung qua lại bên trong hộp sọ, khiến não bị sưng, bầm và chảy máu. Khi ai đó rung lắc trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ một cách dữ dội, hoặc đánh vào đầu của bé, hoặc cố tình làm rơi bé, hội chứng rung lắc trẻ sơ sinh có thể xảy ra.

🌳Các dấu hiệu của hội chứng trẻ bị lắc có thể xuất hiện ngay sau khi trẻ bị lắc và thường đạt đến đỉnh điểm trong vòng bốn đến sáu giờ. Một số triệu chứng xuất hiện ngay lập tức, nhưng các triệu chứng của hội chứng trẻ bị lắc có thể không xuất hiện cho đến khi trưởng thành. Một số trẻ có thể gặp vấn đề về chú ý và hành vi sau này do thường xuyên bị rung lắc khi còn nhỏ.

  ➰Một số vấn đề y khoa nghiêm trọng bao gồm bất tỉnh, co giật và sốc do tụ máu, xuất huyết, tổn thương não và tủy sống cũng như gãy xương. Khoảng 25% trẻ sơ sinh sẽ tử vong do chấn thương. Tử vong thường do:

   🔖Phù nề và tăng áp lực bên trong hộp sọ và não.

   🔖Chảy máu bên trong não.

   🔖Rách mô não.

  ➰Có tới 80% trẻ sống sót sẽ gặp phải các vấn đề y tế nghiêm trọng, khiếm khuyết thần kinh nghiêm trọng và khuyết tật suốt đời. Ngay cả những trẻ sơ sinh dường như chỉ bị chấn thương nhẹ do hội chứng trẻ bị lắc cũng có thể có dấu hiệu khó khăn về phát triển. Hội chứng trẻ bị rung lắc có thể gây ra các khuyết tật bao gồm:

   🔖Chậm nói và chậm phát triển.

   🔖Khuyết tật học tập.

   🔖Mất thị lực hoặc mù lòa.

   🔖Mất thính lực vĩnh viễn.

   🔖Bại não.

   🔖Động kinh.

   🔖Co giật.

   🔖Liệt.

  ➰Đôi khi không có dấu hiệu bên ngoài rõ ràng nào về bạo lực hoặc thương tích về thể chất. Người chăm sóc và nhân viên y tế không biết trẻ bị rung lắc có thể không phát hiện ra ngay các thương tích bên trong. Họ có thể quy các triệu chứng của trẻ cho nguyên nhân khác, như nhiễm vi trùng hoặc siêu vi, như nôn ói, chán ăn, khó thở, cáu kỉnh, lừ đừ, da nhợt nhạt, run rẩy, không tỉnh táo, thóp phồng…

🌳Chẩn đoán hội chứng rung lắc trẻ sơ sinh có thể khó khăn vì một số lý do:

  💔Nhân viên y tế không phải lúc nào cũng biết được sự thật về việc rung lắc có liên quan đến chấn thương của trẻ sơ sinh hay không.

  💔Trẻ sơ sinh và trẻ rất nhỏ không thể nói điều gì đã xảy ra hoặc điều gì làm bé bị đau.

  💔Nhiều triệu chứng của hội chứng trẻ bị rung lắc cũng phổ biến khi bé đang trong đợt nhiễm siêu vi.

Do đó, bác sĩ sẽ sử dụng các dấu hiệu trực quan và một số xét nghiệm hình ảnh như XQuang sọ não, XQuang các xương khác trong cơ thể, chụp cắt lớp vi tính ( CT scan ), chụp cộng hưởng từ ( MRI ) để chẩn đoán tình trạng bệnh và xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh.

🌳Nếu bé/ có bất kỳ dấu hiệu nào của hội chứng rung lắc ở trẻ sơ sinh, bé cần được điều trị y tế ngay lập tức. Đối với những trường hợp nhẹ hơn, bé có thể cần dùng thuốc và theo dõi tại bệnh viện.

🌳Làm thế nào để phòng ngừa hội chứng rung lắc ở trẻ sơ sinh?

Tiếng khóc của em bé do nhiều nguyên nhân gây ra.  Vì vậy, người chăm bé hãy kiên nhẫn tìm ra lý do và đáp ứng nhu cầu của bé thì mọi vấn đề sẽ được giải quyết.

  🌼Trước tiên, hãy đảm bảo rằng không có vấn đề gì rõ ràng với bé. Mẹ nên kiểm tra xem tã của bé có sạch không và đảm bảo bé không đói hoặc lạnh. Đảm bảo không có dấu hiệu bệnh tật nào, chẳng hạn như sốt hoặc sưng tấy, và không có gì gây đau đớn.

  🌼Nếu nhu cầu của bé được đáp ứng, hãy thử sử dụng tiếng ồn. Mẹ có thể bật radio hoặc hát và nói chuyện với bé. Đôi khi, trẻ sơ sinh thích tiếng ồn như máy hút bụi, máy sấy quần áo, máy sấy tóc hoặc quạt.

  🌼Đưa cho bé một món đồ chơi hoặc núm vú giả.

  🌼Thử cho con bú hoặc đưa bình sữa cho bé.

  🌼Quấn tã cho bé hoặc thử đưa bé đu đưa nhẹ nhàng.

  🌼Đưa bé đi chơi trên ô tô (được cố định đúng cách trên ghế ô tô).

  🌼Đặt bé vào xe đẩy và đi dạo.

  🌼Đưa bé đi chơi trên xích đu ngoài trời.

  🌼Nhờ người khác (bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm hoặc thành viên gia đình) thay mẹ trông bé trong một khoảng thời gian để bạn có thể nghỉ ngơi. Việc nhờ giúp đỡ là rất hợp lý.

  🌼Nếu không có ai khác có thể thay mẹ trông bé, hãy đặt bé an toàn vào cũi và rời khỏi phòng trong vài phút trong khi mẹ bình tĩnh lại. Hãy nhớ rằng, khóc sẽ không làm bé bị thương, nhưng việc lắc sẽ làm tổn thương bé.

  🌼Đảm bảo tất cả người trông trẻ, bảo mẫu và những người chăm sóc khác đều biết về những nguy hiểm khi lắc trẻ. Đảm bảo họ biết phải làm gì, và không nên làm gì, và liệu nếu họ cảm thấy căng thẳng khi chăm sóc em bé của mẹ hay không. Luôn kiểm tra thông tin tham khảo và lựa chọn người chăm sóc cẩn thận. Không bao giờ để con của mẹ ở lại với người chăm sóc mà mẹ không hoàn toàn tin tưởng.

Mẹ có thể tham khảo thêm bài viết Con tôi quấy khóc quá. Liệu có điều gì không ổn?

 🌳Một số hành vi không phải rung lắc, và không gây ra các chấn thương như trong hội chứng rung lắc bé sơ sinh, ví dụ như lắc bé trên đầu gối của người lớn, xe đang chạy thì dừng đột ngột hoặc băng qua ổ gà, chở bé đi xe đạp, té ngã ( do vô tình ).. Nhưng đây cũng là những hành động nguy hiểm và người chăm bé nên cố gắng hạn chế để xảy ra.