VIÊM TIỂU PHẾ QUẢN

🌸Viêm tiểu phế quản là một bệnh lý do virus gây ra, dẫn đến viêm các đường dẫn khí nhỏ của đường hô hấp dưới ( tiểu phế quản ), xảy ra ở trẻ em nhỏ hơn hai tuổi.

🌸Virus hợp bào hô hấp (RSV) là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm tiểu phế quản. Tuy nhiên, nhiều loại virus khác gây cảm lạnh ở trẻ lớn và người lớn cũng có thể gây viêm tiểu phế quản ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, ví dụ như rhinovirus, adenovirus, virus cúm… Một số trẻ em có thể bị nhiễm nhiều loại virus cùng một lúc. Các loại virus này lây truyền qua các dịch tiết chứa các hạt virus; chúng được thở ra không khí khi người nhiễm bệnh thở, nói, ho hoặc hắt hơi. Ngoài ra, những giọt này có thể tồn tại trên tay. Nếu một người mang virus trên tay chạm vào mắt, mũi hoặc miệng của trẻ, virus có thể lây nhiễm cho trẻ. Virus cũng có thể tồn tại trên các bề mặt, chẳng hạn như đồ chơi. Người lớn có mang virus cũng dễ dàng lây sang cho các trẻ em hoặc người lớn khác.

🌸Triệu chứng:

Khởi đầu, bé có các biểu hiện của viêm hô hấp trên như chảy mũi, nghẹt mũi, ho nhẹ, sốt > 38 độ C, ăn bú có thể kém hơn bình thường. Bé nhỏ hơn 1 tháng tuổi có thể bị hạ thân nhiệt. Khi tình trạng viêm tiến triển và đường hô hấp dưới bị ảnh hưởng, bé có thể có khó thở ( thở nhanh, khò khè, thở rút lõm ngực ), ho tăng, bú hoặc ăn kém hơn, bé có thể cáu kỉnh hoặc mệt mỏi hơn. Thậm chí trong một số trường hợp nặng, bé có thể tím tái ở môi do thiếu oxy để thở.

🌸Chẩn đoán viêm tiểu phế quản dựa trên hỏi bệnh sử và thăm khám ( kiểm tra tai mũi họng, nghe tim phổi ). Xét nghiệm máu và chụp X-quang thường không cần thiết ở trẻ sơ sinh và trẻ em có triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên, các xét nghiệm này có thể được thực hiện nếu các triệu chứng nghiêm trọng hoặc nếu nghi ngờ rằng các triệu chứng có thể do nguyên nhân khác, chẳng hạn như viêm phổi, nhiễm trùng huyết…

🌸Điều trị viêm tiểu phế quản:

 🌻Cần đưa bé đi khám ngay nếu bé có một trong những dấu hiệu sau đây:

  🚑Trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ rên rỉ, hoặc khó thở: thở nhanh, co lõm ngực, cánh mũi phập phồng

  🚑Trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ có cơn ngừng thở kéo dài hơn 15- 20 giây

  🚑Trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ có biểu hiện tím tái

  🚑Bé quấy khóc khó chịu nhiều và khó dỗ nín được

  🚑Bé nôn ói nhiều lần

  🚑Bé dưới 3 tháng tuổi có sốt 

  🚑Bé sốt không hạ được với liều hạ sốt thông thường

  🚑Bé có sốt > 38 độ C và kéo dài trên 24- 48 giờ

  🌻Nếu bé không có các biểu hiện nặng ở trên, bé có thể được chăm sóc và theo dõi tại nhà để phát hiện các dấu hiệu nặng nếu có.

  🌳Khi bé bị sốt và khó chịu, cha mẹ có thể cho bé uống Acetaminophen với liều 10-15mg/kg cân nặng của bé.

  🌳Nhỏ mũi hoặc xịt mũi bằng nước muối sinh lý để giúp làm loãng chất nhầy, giảm nghẹt mũi cho bé. Đôi khi, việc giữ đầu bé cao có thể giúp bé thở dễ hơn. Bé trên một tuổi có thể được kê thêm một chiếc gối trên giường. Không nên sử dụng gối cho trẻ dưới một tuổi.

  🌳Bù nước cho bé: bé nhỏ hơn 6 tháng tuổi nên được cho bú thường xuyên hơn. Bé lớn hơn 6 tháng tuổi nên được khuyến khích uống nước thường xuyên để tránh mất nước, duy trì được lượng nước tiểu.

  🌳Kiên nhẫn giới thiệu các món ăn cho bé, vì bé thường chán ăn và ăn ít hơn bình thường.

  🌳Tránh tiếp xúc với khói thuốc vì có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng hô hấp ở bé.

  🌳Thuốc kháng sinh không hiệu quả trong điều trị viêm tiểu phế quản vì đây là bệnh do virus gây ra (thuốc kháng sinh chỉ có hiệu quả chống lại các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra). Thuốc ho và thuốc thông mũi chưa được chứng minh là có hiệu quả và không an toàn khi sử dụng cho trẻ nhỏ. Ho là một cách để cơ thể làm sạch đường hô hấp và thông thường không cần điều trị. Khi tình trạng viêm không còn nữa thì cơn ho cũng sẽ hết.

  🌳Liệu pháp khí dung không được sử dụng như một liệu pháp thường quy cho trẻ em bị viêm tiểu phế quản, nhưng đôi khi được sử dụng cho trẻ sơ sinh và các bé có các triệu chứng nghiêm trọng hơn. Thuốc được sử dụng phổ biến nhất là albuterol. Tuy nhiên, chỉ định và liều lượng dùng thuốc cần được tư vấn bởi các bác sĩ nhi khoa.

 🌸Thời gian hồi phục: Hầu hết trẻ em bị viêm tiểu phế quản nhẹ sẽ cải thiện trong vòng một tuần lễ. Tuy nhiên, ho và khò khè có thể kéo dài ở một số bé trong vài tuần và có thể mất tới bốn tuần để bé trở lại trạng thái “bình thường”. Quá trình phục hồi có thể lâu hơn nữa ở những bé càng nhỏ tuổi hoặc những bé có vấn đề sức khỏe tiềm ẩn (ví dụ: sinh non, các bệnh tim bẩm sinh, các bệnh lý về phổi hoặc thần kinh ).

🌸Phòng ngừa viêm tiểu phế quản:

 🌈Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước, đặc biệt là trước khi chạm vào trẻ sơ sinh.

 🌈Tránh hút thuốc xung quanh trẻ, vì điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp.

 🌈Hạn chế cho bé tiếp xúc với người lớn và trẻ lớn bị viêm đường hô hấp.

 🌈Tiêm vaccine phòng ngừa cúm hàng năm cho mọi người trên sáu tháng tuổi, đặc biệt là những người trong gia đình có trẻ em dưới năm tuổi và những người chăm sóc trẻ em dưới năm tuổi.