Một trong những vấn đề mà cha mẹ luôn quan tâm, bên cạnh “đầu vào” của bé mỗi ngày, bé ăn bé bú có ổn không, bé có được cung cấp đủ năng lượng và dinh dưỡng không, thì “đầu ra” của bé cũng vô cung quan trọng trong việc theo dõi sức khỏe của bé. Mặc dù bé có thể có sự thay đổi về màu sắc và tính chất phân, nhưng cha mẹ cần phân biệt được đâu là một tính chất phân bình thường, và khi nào cần cho bé đến gặp bác sĩ nhi khoa. Sau đây là những màu phân bé mà cha mẹ có thể gặp:
❤Phân màu đen: Phân khi bé vừa chào đời sẽ có màu đen, đặc dính như nhựa đường, thường không có mùi. Đây là phân su, có chứa chất nhầy, tế bào da và nước ối. Phân đen không nên kéo dài quá 4 ngày đầu tiên sau sinh.
🍋Phân có màu vàng: Sau giai đoạn phân su thì phân của bé sơ sinh sẽ chuyển sang màu vàng. Màu phân này khá phổ biến ở bé bú mẹ. Bé bú sữa mẹ hoàn toàn thường có phân màu vàng như mù tạt, trong khi bé bú sữa công thức thường có phân màu vàng sáng hơn. Đôi khi, màu phân của bé ngả nâu cũng là một vấn đề bình thường. Tuy nhiên, nếu số lần đi cầu nhiều hơn bình thường, và phân lỏng hơn so với bình thường thì có khả năng bé có biểu hiện của tiêu chảy.
🍏Phân có màu xanh: Trẻ bú sữa công thức có thể có phân có màu kết hợp giữa màu nâu xanh và vàng, phân của bé thường xanh hơn và đặc hơn so với bé bú sữa mẹ, hoặc so với bé bú kết hợp giữa sữa mẹ và sữa công thức. Phân của bé có thể xanh đậm khi bé có bổ sung sắt, hoặc chế độ ăn của mẹ ( bé bú sữa mẹ ) hoặc chế độ ăn của bé có nhiều rau xanh. Trong một số trường hợp bé bú sữa mẹ hoàn toàn, nếu phân của bé có màu xanh sáng và kèm theo có bọt thì có thể nguyên nhân là bé bú nhiều sữa đầu và không đủ sữa cuối có nhiều chất béo. Cha mẹ hãy hỏi ý kiến của các bác sĩ nhi khoa và các chuyên gia tư vấn sữa mẹ nhé.
🍊Phân có màu cam: dù hiếm gặp và hơi lạ đối với cha mẹ, nhưng trong đa số các trường hợp, đây là một dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa của bé đang hoạt động bình thường, đặc biệt nếu không có kèm theo các triệu chứng nào khác. Phân màu cam xuất hiện do các sắc tố tích tụ trong đường tiêu hóa của bé, nguyên nhân chủ yếu là do thực phẩm của mẹ hoặc bé ăn vào có nhiều màu cam, hoặc một số thuốc. Tuy nhiên, khi bé đi cầu có phân màu cam, kèm theo các triệu chứng như táo bón, tiêu chảy, vàng da, ngứa da, đau bụng tái đi tái lại, yếu cơ… thì bé nên gặp bác sĩ nhi khoa để kiểm tra
🍎Phân có màu đỏ: Đôi khi phân của bé cũng có thể chuyển sang màu đỏ do ảnh hưởng của một số thức ăn hoặc thuốc của mẹ hoặc bé. Một số trường hợp đầu ti của mẹ có một vết xước nhỏ, bé chảy máu mũi và nuốt lượng máu đó cũng gây ra tình trạng có máu trong phân. Bé rặn quá nhiều khi đi cầu sẽ làm xước niêm mạc trực tràng, hậu môn dẫn đến có phân có kèm theo máu. Hoặc cũng có thể là có máu trong phân của bé do nhiễm trùng đường ruột, trong số những nguyên nhân khác, cần được bác sĩ nhi khoa giải quyết. Nếu em bé khỏe mạnh và đang phát triển tốt, máu trong phân thường tự khỏi, nhưng điều này phải luôn được bác sĩ nhi khoa kiểm tra.
🍙Phân có màu trắng hoặc xám, hoặc vàng nhạt: cho dù bé đang bú sữa mẹ hay sữa công thức, phân có một trong các màu sắc này có thể cho thấy em bé của cha mẹ không sản xuất đủ mật trong gan để giúp tiêu hóa thức ăn đúng cách. Đây là một vấn đề nghiêm trọng. Màu phân này ở bất kỳ giai đoạn nào cũng cần được thăm khám bởi bác sĩ nhi khoa càng sớm càng tốt, vì đây có thể là dấu hiệu của một bênh lý ở gan hoặc đường mật của bé.
🌹🌻Bên cạnh màu sắc của phân, thì kết cấu của phân ( mức độ đặc, sệt, lỏng ) cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe của bé, cụ thể như sau:
🍁Bé sơ sinh khi đi cầu phân su thì phân sẽ có độ đặc, sệt và kết dính như nhựa đường. Sau 4 ngày đầu tiên sau sịm, phân của bé phải chuyển sang màu vàng và mềm hơn so với phân su. Nếu bé vẫn còn tình trạng đi cầu phân su sau 4 ngày tuổi, đây có thể là dấu hiệu của việc bé nhận không đủ sữa và cần được bác sĩ kiểm tra.
🍁Bé bú mẹ hoàn toàn thường có phân lỏng hơn so với bé bú sữa công thức. Trong phân có thể có các hạt. Bé cũng có thể đi tiêu thường xuyên hơn vì sữa mẹ được tiêu hóa nhanh hơn. Đây không được coi là tiêu chảy.
🍁Bé bú sữa công thức thường có phân cứng hơn, có màu từ sậm hơn, như nâu đến nâu pha chút xanh lá cây và vàng.
🍁Bé ở giai đoạn 3 tuần tuổi đến 6 tuần tuổi trở đi đến trước khi ăn dặm có thể giảm số lần đi cầu lại, thậm chí một lần mỗi tuần, đây không bị coi là táo bón nếu phân của bé vẫn mềm.
🍁Giai đoạn ăn dặm là giai đoạn chuyển tiếp khi bé chuyển từ hoàn toàn bú sữa mẹ/ sữa công thức sang cho bé bổ sung thêm các loại chất lỏng và thức ăn đặc khác. Khi này, phân của bé có thể trở nên cứng hơn và cha mẹ cũng có thể nhận thấy phân có mùi mạnh hơn. Khi bé ăn thức ăn đặc càng nhiều thì phân sẽ to hơn và thành khuôn giống như phân của người lớn. Đồng thời, cha mẹ có thể nhận thấy những mảnh thức ăn xuất hiện trong phân của bé. Điều này là do một số loại thực phẩm không thể tiêu hóa được và sẽ nhanh chóng đi qua hệ thống tiêu hóa của bé.
🍁Khi bé đi cầu rất khó khăn, bé đi cầu không thường xuyên và bé có biểu hiện khóc, rặn nhiều khi đi tiêu và kèm theo phân cứng, thì đây là những triệu chứng của táo bón và cha mẹ cần được bác sĩ nhi khoa hướng dẫn thay đổi về chế độ ăn, cách sinh hoạt cũng như sử dụng một số loại thuốc khi cần thiết.
🍁Ngược lại với táo bón, tiêu chảy khi bé đi cầu phân lỏng, tăng số lần đi so với bình thường, và cũng cần được bác sĩ nhi khoa kiểm tra, đặc biệt khi trong phân có kèm theo máu, hoặc có sốt cao, hoặc bé rất quấy khóc cáu kỉnh.
🍁Khi cha mẹ nhìn thấy chất nhầy trong phân của bé dai dẳng trong phân của bé, bé cần được kiểm tra vì đây có thể là biểu hiện của viêm đường ruột hoặc một số vấn đề nào khác.
🌹🌻Ngoài ra, bé cũng cần đến gặp bác sĩ nhi khoa nếu bé đi cầu nhiều lần và có các dấu hiệu mất nước:khóc không có nước mắt, môi khô, da nhăn nheo hơn bình thường, mắt trũng, thóp lõm, cáu kỉnh nhiều hơn và khó dỗ hơn, lượng nước tiểu giảm ( có ít hơn 4-6 chiếc tã ướt mỗi ngày )
sữa mẹ- hành trình tình yêu! 