Việc ngực của người mẹ trong vòng 2- 5 ngày sau khi em bé chào đời trở nên to hơn, sờ vào có cảm giác ấm nóng hơn và người mẹ cảm thấy nặng nề ( do đây là giai đoạn sữa về nhiều ) là điều bình thường. Tin vui thì đây là dấu hiệu tốt cho thấy cơ thể mẹ đã sản xuất được nhiều sữa hơn để đáp ứng nhu cầu bú ngày càng tăng của bé. Tuy nhiên, tình trạng này lại có thể gây khó chịu cho mẹ và gây khó khăn cho bé khi ngậm bắt vú. Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về giai đoạn “khó ở” này vì ai cũng trải qua để sẵn sàng đối mặt và vượt qua nó một cách nhẹ nhàng nhất.
🌿Dấu hiệu & Triệu chứng căng sữa🌿
Tình trạng căng tức ngực do sữa về nhiều thường bắt đầu vào ngày thứ 2 đến ngày thứ 5 sau khi sinh và giảm dần trong vòng 12-48 giờ nếu được điều trị đúng cách (hoặc nếu không có sự can thiệp phù hợp thì tình trạng này cũng sẽ tự thuyên giảm sau 7-10 ngày).
Ngực mẹ thường có cảm giác cứng, da căng chặt, có thể trông bóng loáng và bạn có thể cảm thấy ấm, đau nhẹ hoặc đau nhói. Sự khó chịu này có thể lan đến tận nách. Quầng vú thường có cảm giác cứng ( như khi ấn vào chóp mũi hoặc trán) thay vì mềm (như dái tai), với làn da căng và có thể trông sáng bóng. Núm vú có thể tăng đường kính, trở nên phẳng và căng, khiến việc ngậm bắt vú của bé trở nên khó khăn. Ngoài ra, mẹ có thể bị sốt nhẹ.
Mỗi bà mẹ sẽ có những trải nghiệm về tình trạng căng sữa là khác nhau. Một số sẽ mô tả chỉ hơi châm chích ở đầu ti, trong khi người khác sẽ than phiền nặng nề ở cả ngực. Có mẹ chỉ bị ở một bên ngực, còn người khác lại bị ở cả hai bên. Lại có những người may mắn chỉ cảm nhận khó chịu đỉnh điểm một khoảng thời gian ngắn rồi giảm hơn, những giờ sau hoặc ngày sau chỉ “lăn tăn” ở mức độ nhẹ; trong khi lại có những bà mẹ phải trải qua những cơn đau nhức này nhiều lần, hết cơn này rồi đến cơn khác.
🌿Làm thế nào để ngăn ngừa hoặc giảm thiểu sự căng tức do ứ sữa?🌿
• Mẹ nên cho con bú sớm và thường xuyên – ít nhất 10-12 lần trong 24 giờ. Đừng bỏ cử, ngay cả vào ban đêm. “Câu thần chú” chúng ta cần nhớ mà bác Vân đã nhắc đi nhắc lại trong các bài viết là “Cho con bú theo yêu cầu của bé” vẫn cần được áp dụng trong trường hợp này. Nếu bé buồn ngủ quá, mẹ có thể đánh thức bé dậy để cho bé bú sau mỗi 2-3 giờ. Khi con bú tốt nhưng có vẻ mê ngủ thì “du di” cho mẹ vào ban đêm có thể dãn cử ra một chút, khoảng 3-4 giờ chứ mẹ đừng ngủ ngon theo bé luôn. Vì điều này sẽ làm tăng sự khó chịu của mẹ khi sữa bị ứ lại lâu trong ngực, đồng thời làm giảm lượng sữa sản xuất ra.
•Mẹ nên để bé bú hết vú đầu tiên trước khi cho bú bên kia. Đừng giới hạn thời gian bú của bé. Khi bé tự nhả vú ra, mẹ có thể thử đổi bên xem bé có tiếp tục cử bú ở ngực bên kia hay không. Hoặc khi mẹ thấy bé có vẻ buồn ngủ thì đừng để bé ngủ luôn mà cũng cần thử giới thiệu ngực còn lại cho con “tự quyết định cử ăn của mình”.
• Mẹ đừng quên đảm bảo việc đặt bé đúng tư thế và kiểm tra khớp ngâm của con để bé bú tốt.
• Nếu vì lý do nào đó mà bé bú chưa tốt, bên cạnh việc kiên trì tập bé bú trở lại, cung cấp đủ năng lượng và dinh dưỡng cho bé thì mẹ cần vắt sữa đều đặn và thường xuyên để duy trì nguồn sữa và giảm thiểu tình trạng ứ sữa.
❌ Những điều mẹ cần tránh:❌
❌ Tránh những kích thích quá mức (ví dụ: không xịt trực tiếp vòi hoa sen lên ngực).
❌ Tránh chườm nóng ngực giữa các cữ bú. Điều này có thể làm tăng sưng và viêm. Nếu bạn phải sử dụng nhiệt để giúp sữa chảy ra, hãy giới hạn chỉ trong thời gian rất ngắn, tối đa là vài phút.
❌ Có những lời khuyên là mẹ nên hạn chế uống nhiều chất lỏng mà chỉ uống khi khát. Điều này không hiệu quả trong việc làm giảm sự cương tức ngực. Do đó, mẹ hãy ăn uống đa dạng món theo nhu cầu của mẹ, vì sức khoẻ của cả hai mẹ con.
🌿Lời khuyên điều trị chứng cương sữa🌿
Trước khi cho con bú:
• Massage ngực nhẹ nhàng từ thành ngực về phía núm vú.
• Chườm lạnh tối đa 20 phút trước khi cho con bú.
• Ngay trước khi cho con bú có thể đứng dưới vòi sen nước ấm (với vòi sen chạm vào lưng chứ không phải chạm trực tiếp lên ngực) và dùng tay vắt một ít sữa. Hoặc ngâm ngực vào bát hoặc bồn chứa đầy nước ấm.giúp sữa chảy ra (nhưng sẽ không giúp giảm sưng tấy do ứ sữa). Tránh chườm ấm quá vài phút vì hơi ấm có thể làm tăng sưng và viêm.
• Nếu bé khó ngậm vú do căng sữa, mẹ có thể massage ngực theo sự hướng dẫn của chuyên gia tư vấn sữa mẹ để tạo một áp suất ngược làm giảm căng núm vú, tạo điều kiện cho bé ngậm bắt vú tốt hơn. Đồng thời mẹ có thể thử vắt bớt một ít sữa bằng tay trước khi cho bé bú.
Trong khi cho bé bú, mẹ nhẹ nhàng xoa bóp và ấn nhẹ quanh ngực cũng với cùng mục đích như trên. Sau khi bé đã bú được vài phút thì vú mẹ sẽ mềm hơn, đầu ti mẹ sẽ giảm tình trạng căng cứng, lúc này mẹ có thể đưa bé ra khỏi vú và cho bé ngậm lại, điều này giúp khả năng ngậm bắt vú ở bé tốt hơn, tạo hiệu quả cho cử bú của cả hai mẹ con.
Giữa các cử bú:
• Nếu vú của mẹ căng đầy khó chịu vào cuối cữ bú hoặc giữa các cữ bú, hãy vắt sữa để vú không bị căng quá mức.
• Vắt sữa bằng tay có thể giúp ích đáng kể ( tuy nhiên việc mẹ cho bé bú trực tiếp vẫn sẽ mang lại hiệu quả cao nhất nhé ) vì điều này làm cho ống dẫn sữa thoát ra tốt hơn.
• Mẹ cũng có thể sử dụng máy hút sữa bằng tay hoặc máy hút điện chất lượng ở chế độ thấp không quá 10 phút (sử dụng lâu ở chế độ cao sẽ làm mô vú căng sữa dễ bị tổn thương hơn).
Mẹ cần nhớ là để ngực căng quá chắc chắn là không tốt, nhưng bạn cũng không nên vắt hoặc hút quá nhiều vì điều này sẽ làm tăng sản lượng sữa & gây căng tức hơn. Nếu bạn thực sự cần vắt sữa để thoải mái, nhớ giảm dần thời gian vắt sữa ở mỗi cử, cũng như giãn dần số cử vát trong ngày ra.
• Massage ngực rất hữu ích trước và trong khi vắt sữa.
• Chườm lạnh (chườm đá được quấn trong một lớp vải ) giữa các cữ bú; chườm 20 phút, nghỉ 20 phút; lặp lại khi cần thiết, để giúp giảm sưng, giảm đau cho mẹ.
• Theo một số nghiên cứu có hướng dẫn mẹ chườm ngực bằng lá bắp cải cũng có thể mang lại kết quả khả quan.
• Nhiều bà mẹ cảm thấy thoải mái nhất khi mặc một chiếc áo ngực vừa vặn và nâng đỡ tốt. Tránh mặc áo ngực chật/không vừa vặn vì chúng có thể dẫn đến tắc ống dẫn sữa và viêm vú.
• Trong trường hợp mẹ rất khó chịu do tình trạng căng tức này gây ra, mẹ có thể hỏi ý kiến của bác sĩ về việc dùng một số thuốc giảm đau trong thời gian ngắn. Bác sĩ sẽ cho mẹ những lời khuyên chính xác và hữu ích về việc dùng thuốc khi cho bé bú, đặc biệt là trong giai đoạn bé mới sinh có nhiều cấu trúc giải phẫu và sinh lý chưa ổn định như trẻ lớn và người lớn nên việc dùng thuốc của mẹ cần thận trọng đến mức tối đa.
🌿Ngoài ra, mẹ cũng cần liên hệ với các chuyên gia y tế nếu🌿:
Các biện pháp như hướng dẫn ở trên không làm giảm tình trạng căng tức.
Bé không bú được hoặc không có đủ số tã ướt/bẩn.
Mẹ có các triệu chứng viêm vú: vú đỏ/đau, sốt cao hơn 38 độ C, ớn lạnh, đau nhức cơ thể, hoặc mẹ có các triệu chứng giống cúm.
Hoặc khi mẹ có bất kỳ thắc mắc nào cần được giải đáp. Bác Vân sẽ luôn sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ mẹ!
sữa mẹ- hành trình tình yêu! 